Pioniers zijn de GenX vrouwen van nu. Ze zijn gepokt en gemazeld geraakt in de afgelopen 20 tot 30 jaar. Zij hebben een behoorlijke strijd gestreden. GenX en late Boomers, dus als je nu niet ergens tegen de 50 of 60 zweeft dan hoef je niet aangesproken te voelen. Maar laat het je niet weerhouden mee te lezen, wie weet kweken we wat begrip voor elkaar.

De Strijd
Een strijd gaat nooit zonder pijn. Het schaaft, het schuurt, het drukt, het krast en het laat soms echte littekens achter. Het leven is toch een soort strijdtoneel, dus ik grijp graag deze metafoor aan, want wat op deze vrouwen af is gekomen vanuit de coulisse is niet mals. Alles in het leven begint met een vraag en de vraag die hier gesteld moet worden is; ‘hadden we de strijd van deze vrouwen kunnen voorkomen of minstens anders aan moeten pakken?’

Dit stuk heeft 3 akten, dit is akte 2. De laatste akte bewaar ik nog even. Neem voor elke akte tijd om het te laten bezinken. Het gaat tenslotte over een generatie die volledig onvoorbereid, zonder draaiboek, zonder het juiste kostuum, zo het podium op werd geduwd.

Scheiden voor gevorderden
-akte 2 Strijdtoneel van GenX-

Een vrouw is al enige tijd niet meer verplicht haar huwelijk ‘uit te zitten’ als het niet meer werkt. Wanneer het als een kwellend toneelstuk aanvoelt, waarbij er alleen ruimte is voor één speler, dan kan hij of zij het podium verlaten. Of wanneer beide partijen eigenlijk al lange tijd in de coulissen staan en niet meer weten hoe het samenspel werkt en hun teksten kwijt zijn.

Kleine kijk op de feiten; gemakkelijk scheiden bestaat niet, maar voor de vrouw is het pas sinds 1971 ‘gemakkelijk’. Met de invoering van de ‘Wet herziening echtscheidingsrecht’ is “duurzame ontwrichting” de enige grond voor echtscheiding, waardoor het voor zowel man als vrouw mogelijk werd om ‘makkelijker’ uit elkaar te gaan. Juridisch is scheiden al mogelijk sinds 1796 in Nederland, maar aangezien de vrouw tot 1956 nog handelingsonbekwaam werd geacht, was scheiden voor haar een utopie.
Dus nee, het is niet iets van: ‘deze generatie en iedereen gaat makkelijk uit elkaar’. Het is iets dat onze (voor)ouders niet deden. Het is iets wat praktisch, juridisch en sociaal als vrouw niet haalbaar was en je kansen op overleving financieel, sociaal en romantisch tot nul reduceerde, wanneer je deze keuze wel dapper durfde te maken.

Dit zet ook de kreet ‘ja, maar vroeger gaven we niet zo makkelijk op’ in een heel ander daglicht. Grote kans dat je voorouders met enige regelmaat elkaar achter het behang of het stucwerk konden duwen en dat hun huwelijk vandaag de dag als volledig ‘duurzaam ontwricht’ zou zijn betiteld. Maar opgeven was er toen niet bij. Uit loyaliteit, uit plicht en voor een groot deel uit financiële zekerheid. En het feit dat het voor de vrouw tot zo’n vijftig jaar geleden niet mogelijk was.

Tot zover de praktische overwegingen. Er is ook nog wel wat ‘grond’ te winnen als het gaat om de mentale kant van het scheiden.
Emoties voor de man en de vrouw zijn nu eenmaal anders ‘gewired’ en daar gaat onnodig een hoop mis. De man gaat anders om met scheiden dan de vrouw en vice versa. Dan heb ik het over de redelijk gezond denkende man en vrouw en niet over de types die dit aangrijpen om strafbare feiten te plegen. Daar zijn al boeken vol over geschreven en het is een totaal ontwrichtend probleem in onze maatschappij.
Maar er liggen kansen in het grootbrengen van de volgende generaties met de kennis van nu als het gaat om scheidingen en de mentale weerbaarheid. Niet meer grootbrengen met het sprookje van Sneeuwwitje of Doornroosje waarbij de vrouw smachtend wacht op haar ‘prins op het witte paard’ en zij zonder elkaar totaal verloren zijn. Een andere kijk op samenkomen en leven is hard nodig om te zorgen dat we ook hier weer het beste uit elkaar halen. Want net als op de veranderende werkvloer, zit ook hier weer de kracht in het verschil.

Misschien ligt het antwoord wel bij een ‘wandelend huwelijk’. Zoals de Mosuo, een minderheidsgroep in de Chinese provincies Yunnan en Sichuan. De Mosuo hebben een andere kijk op het huwelijk en het traditionele gezin. Hier wonen de man en vrouw niet samen. Mannen bezoeken vrouwen ’s nachts om een potje romantisch te doen en keren ’s ochtends weer naar het huis van hun moeder. Soort WOP (wippen, ontbijten, pleiten), maar dan wel met een plicht. Zodra je in het raam hebt gebungeld, ben je ‘verbonden’.
Komen er kinderen? Dan worden zij opgevoed in het huis van hun moeder. Hier wonen meerdere generaties onder één dak. Oma of Dabu, is het hoofd, van het huishouden en eindbaas. De ooms en tantes dragen bij aan het grootbrengen van de kinderen. Dat betekent niet dat de vader vrij van plichten is. In zijn eigen familiehuis draagt hij de financiële- en sociale zorgplicht voor de kinderen van zijn broers en zussen. Het is niet de bedoeling dat je als man elke nacht een ander raam opzoekt, maar als de hartstocht en passie voorbij is en beide deze niet langer voelen, dan kunnen ze de relatie zonder al te veel drama beëindigen. Het gevoel is voor hen belangrijker dan het bij elkaar blijven.
Toerisme brengt helaas deze cultuur aan het wankelen en de Mosuo zetten zich nu vooral in voor het behoud van hun tradities, taal en cultuur. Het kan geen kwaad om de lessen van deze gemeenschap eens tegen het licht te houden en te kijken waar wij de plank nu misslaan. Of misschien moeten we het raam soms wat eerder dichttrekken.

Terug naar de Westerse wereld. Scheiden, het woord zegt het al ‘hier scheiden onze wegen’, we gaan niet meer verder op hetzelfde pad. We ‘kiezen’ ervoor om het leven toch anders in te richten dan wij misschien 10, 15 of 20 jaar geleden beloofden te doen. Eigenlijk ook bezopen. Hoe kan een mens nu iets beloven voor de rest van het leven? Als er iets aan verandering onderworpen is, is dat wel het leven. Niemand is hetzelfde als op die stralende dag van het ja-woord. Het is wel een mooie gedachte om samen te groeien, deelgenoten te zijn van elkaars groei. Maar er ontstaat vaak een scheefgroei, waarbij de groei van de een, voorrang krijgt op die van de ander. Welke sekse vaak alle ruimte voor persoonlijke groei krijgt, omdat de ander zich vooral druk maakt om de groei van het kroost ten gevolge van dat uitgesproken ja-woord, laat ik voor het gemak achterwege.

Generatie X is nu de grondlegger van een totaal scheefgegroeid patroon. De vrouwen hebben zich zo weten te ontwikkelen dat een huwelijk niet meer noodzakelijk is om in deze maatschappij overeind te blijven. En dat schept verwarring in het laatje. De man worstelt met zijn rol binnen een relatie en een vrouw ervaart geen ruimte meer om naast alle ‘banen’ ook nog eens voor de man in de traditionele vorm te zorgen. Insta staat er vol mee, hoe hard de vrouw schreeuwt dat ze haar verworven rust niet meer wil laten ‘verstoren’ door een relatie met een man. De man is in de war en de vrouw denkt; ‘mij niet bellen’. Wat betekent deze houding voor de volgende generatie? Groeien we toe naar een hele andere vorm van relaties dan de traditionele?

Bron Mosuo